Ályktanir

Aðalfundur Landverndar sem haldinn er árlega sendir frá sér nokkrar ályktanir. Oftast beinast þær að stefnumótun og ákvarðanatöku stjórnvalda. Milli aðalfunda sendir stjórn samtakanna frá sér ályktanir og fréttatilkynningar um umhverfismál sem efst eru á baugi hverju sinni.

Fram fari heildstætt umhverfismat

Landvernd    15.10.2008
Landvernd

Ljósmynd, Kjartan Pétur Sigurðsson, góðfúslega tekin að láni frá www.hengill.nu.

Fram fari heildstætt umhverfismat.

Landvernd hefur krafist þess að álit Skipulagsstofnunar vegna álvers í Helguvík verði ógilt og að fram fari lögformlegt umhverfismat á framkvæmdunum í heild sinni; álveri og flæðigryfju, háspennulínum og virkjunum, t.d. í Krýsuvík og Bitruvirkjun við Ölkelduháls.


Landvernd hefur kært ákvörðun Skipulagsstofnunar um að nýta ekki heimildir sínar til þess að láta framkvæma heildstætt umhverfismat fyrir álver í Helguvík og tengdar framkvæmdir, sbr. 5. gr. laganna. Til tengdra framkvæmda má telja nýjar jarðvarmavirkjanir, s.s. Bitruvirkjun og Krýsuvík, og flutningsleiðir fyrir raforku um all mörg sveitarfélög sem hagsmuna eiga að gæta. Það liggur nú fyrir umhverfisráðherra að fjalla um kæruna og ákveða hvort áhrif stórtækra framkvæmda skuli metin heildstætt, þannig að yfirsýn fáis, eða hvort áfram skuli skoða afmarkaðar einingar þannig að sem fæstir eigi þess kost að átta sig á umhverfisáhrifum álversins í Helguvík, í fullu samhengi.

Í 2. mgr. 5. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum segir:

„Í þeim tilvikum þegar fleiri en ein matsskyld framkvæmd eru fyrirhugaðar á sama svæði eða framkvæmdirnar eru háðar hver annarri getur Skipulagsstofnun að höfðu samráði við viðkomandi framkvæmdaraðila og leyfisveitendur ákveðið að umhverfisáhrif þeirra skuli metin sameiginlega.“

Ekki hefur áður reynt á þetta ákæði laganna enda kom það inn með lagabreytingu í síðla árs 2005. En ákvörðun Skipulagsstofnunar er skv. 14. gr. laganna kæranleg til umhverfisráðherra, sem nú hefur málið til meðferðar.

Landvernd bendir á að Skipulagsstofnun gerir fyrirvara við álit sitt er varðar umhverfisáhrif tengdra framkvæmda:

„Skipulagsstofnun telur að fyrirhugað álver Norðuráls Helguvík sf., með fyrirvara um umhverfisáhrif tengdra framkvæmda, muni ekki valda verulega neikvæðum og óafturkræfum áhrifum á umhverfi eða samfélag.“ [Feitletrun Landverndar]

Það vekur athygli að Skipulagsstofnun skuli ekki hafa leitað álits hjá Reykjanesfólkvangi þrátt fyrir að honum sé ógnað með orkuflutningum og orkuvinnslu, sama á við fjölmög sveitarfélög sem klárlega eiga hagsmuna að gæta t.d. vegna orkuflutninga. Hér ber því skugga á framkvæmd rannsóknarreglu stjórnsýslulaga. Þá er að minna á að skipulagsáætlanir margra sveitarfélaga sem hér eiga hlut að máli heimila ekki þær „tengdu framkvæmdir“ sem um er að ræða. Því þarf stefnubreytingu af hálfu viðkomandi sveitarstjórna, þ.e. breyttingu á skipulagsáætlun, til þess að framkvæmdirnar í heild sinni geti náð fram að ganga.

Eitt af markmiðum laga um mat á umhverfisáhrifum er að kynna fyrir almenningi umhverfisáhrif framkvæmda. Til þess að ná því markmiði hljóta stjórnvöld að þurfa að kynna umhverfisáhrif framkvæmdanna í heild sinni. Í töflu sem fylgir áliti Skipulagsstofnunar kemur t.d. fram að álverinu fylgi nýjar virkjanir við Ölkelduháls, svo kallaða Bitru virkjun, og Hverahlíð auk nýrrar virkjunar á Krýsuvíkursvæðinu. Þetta þarf allt að skoða með heildstæðum til þess að markmiðum laganna um kynningu gagnvart almenningi verði náð.


OR á skv. áliti Skipulagsstofnunar að skaffa álverinu í Helguvík 175 MW og sem koma eiga frá Bitruvirkjun og Hverahlíð. Þá á Hitaveita Suðurnesja að leggja til 260 MW sem náð verður með virkjun á Krýsuvíkursvæðinu og með aukinni framleiðslu núverandi virkjana í Svartsengi og á Reykjanesi. Samtals er þetta afl sem nemur 435 MW. Óljóst er hvar og hvernig þeirrar orku sem þá vantar (e.t.v. um 15-20%) verður aflað en þar virðist horft til frekari virkjana á svæðum Hitaveitu Suðurnesja, s.s. í Krýsuvík.Tafla tekin á bls. 19 i áliti Skipulagsstofnunar sem nálgast má hér.

Umhverfismat fyrir orkuöflun er að mestu leyti ólokið. Umhverfismat Bitru virkjunarinnar er liður í því og rennur frestur almennings til þess að gera athugasemdir til Skipulagsstofnunar út þann 9. nóvember.

Spjall í síðdegisútvarpi hjá Rás 2.

Gögn og greinar á pdf formi:
Hér má nálgast kæru Landverndar.
Áhugaverð grein Reynis Ingibjartssonar í Morgunblaðinu þann 30. september.
Hér má nálgast umsögn Landverndar vegna álvers í Helguvík.
Hér má nálgast matsskýrslu OR fyrir Bitruvirkjun og virkjun við hverahlíð.
Heimasíða vegna Bitru virkjunar, www.hengill.nu
Álit Skipulagsstofnunar vegna álvers í Helguvík.
Kynnirgarfundur hjá Orkuveitu Reykjavíkur, 6. nóvember kl. 17:00.
Björn Pálsson, héraðskjalavörður, í kvöldfréttum Stöðvar 2 þann 30. sept.

Nokkur blogg:
Ómar Ragnarsson
Ólína Þorvarðardóttir.
Kjartan Pétur Sigurðsson.
Ranheiður Davíðsdóttir.
Anna Ólafsdóttir.

Tögg

Vista sem PDF

Leita í ályktunum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!

Ábending um gæðastýringu sauðfjárræktar
28.8.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.7.2019

Náttúruverndarsamtök kæra framkvæmdarleyfi vegna fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar
9.7.2019

Umsögn um Kerfisáætlun Landsnets 2018-2027
30.6.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.6.2019

Umsagnir Landverndar um breytingar á stjórnarskrá
17.6.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd, nr. 60/2013 mál S-74/2019
17.3.2019

1. áfangi orkustefnu. Umsögn Landverndar
17.3.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd
17.3.2019

Áskorun um friðlýsingu á áhrifasvæði Hvalárvirkjunar, Drangajökulssvæðinu
14.2.2019

Nýtt framkvæmdaleyfi Brúarvirkjunar kært og krafist stöðvunar framkvæmda
27.3.2018

Virkjun vindorku á Íslandi. Fyrsta heildstæða rit sinnar tegundar hér á landi.
23.2.2018

Fréttatilkynning: Raforkuöryggi á Vestfjörðum best tryggt með jarðstrengjum
10.1.2018

Þrjár ákvarðanir vegna hótels á Grímsstöðum í Mývatnssveit kærðar
13.12.2016

Fleiri virkjunarhugmyndir í verndarflokk
3.8.2016

Landvernd kærir samþykkt kerfisáætlunar Landsnets
9.6.2016

Hafna raflínum um verndarsvæði í Mývatnssveit
19.5.2016

Stöndum vörð um valddreifða stjórnun Vatnajökulsþjóðgarðs
18.5.2016

Lagabreytingar vegna sameininga á sviði skógræktar
18.5.2016

Brotið á almenningi og umhverfissamtökum
10.5.2016

Aðalfundur ályktar um friðlýsingar
2.5.2016

Jökulsárlón verði hluti Vatnajökulsþjóðgarðs
14.4.2016

Tillögur um ákvæði í stjórnarskrá
10.3.2016

Drög að breytingum á starfsreglum harðlega gagnrýndar
23.2.2016

Áherslur um náttúruvernd komi í búvörusamninga
8.2.2016

Landvernd kærir auglýsingar Norðuráls
30.12.2015

Áskorun gegn Sprengisandslínu
11.11.2015

Gefum engan afslátt af umhverfismati
5.10.2015

Hörð gagnrýni á Vegagerðina og Skipulagsstofnun
29.9.2015

Ný stóriðja gerir lítið úr losunarmarkmiðum Íslands
29.9.2015

Endurskoða ber umhverfismat Hvammsvirkjunar
28.9.2015

Ráðherra tryggi fjárveitingar til friðlýsinga í virkjana- og verndaráætlun
15.9.2015

Landsnet neitar að afhenda skýrslu
30.6.2015

Úrskurður um jarðstrengi styrkir umhverfisvernd
19.5.2015

Náttúruverndarsamtök telja tillögur Orkustofnunar ekki standast lög
10.3.2015

Fimmtán samtök krefjast úrbóta fyrir Náttúrugripasafn
10.3.2015

Landvernd stefnir Landsneti vegna kerfisáætlunar
30.1.2015

Tímamóta samstaða gegn framkvæmdum á Sprengisandi
30.11.2014

Sátt um rammaáætlun rofin og leikreglur brotnar
27.11.2014

Gálgahraun til Mannréttindadómstólsins
13.10.2014

Útrýma beri hindrunum í framkvæmd Árósasamningsins
30.6.2014

Málþing um Árósasamninginn
21.5.2014

Gagnrýna flokkun Hvammsvirkjunar í nýtingarflokk
19.3.2014

Gagnrýna eignarnámsleyfi iðnaðarráðherra
13.3.2014

Standa vörð um almannaréttinn
26.2.2014

Stjórnvöld hætti við vinnslu olíu og gass
22.1.2014

Telja tillögu ráðherra ekki samræmast lögum
15.1.2014

Ramsar tekur undir með Landvernd
13.1.2014

Breyting á endurskoðunarákvæði matsskýrslna?
25.11.2013

Landvernd mótmælir harðlega áformum um nýja Norðlingaölduveitu
13.11.2013

Afturköllun náttúruverndarlaga mótmælt harðlega
25.9.2013

Níu samtök hvetja til uppbyggingar Náttúruminjasafns
16.9.2013

Mótmælir Norðlingaölduveitu og háspennulínu í aðalskipulagi
13.9.2013

Fréttatilkynning vegna framkvæmda í Gálgahrauni
19.8.2013

Landvernd harmar upprekstur fjár á Almenninga
16.7.2013

Landvernd fagnar afstöðu sveitarstjórnar Þingeyinga til virkjana í Skjálfandafljóti
31.5.2013

Landvernd óskar skýringa atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis
22.5.2013

Athugasemdir við friðlýsingarskilmála Þjórsárvera
5.4.2013

Skipulagsstofnun hafni matsáætlun Landsnets um Kröfulínu 3
23.3.2013

Alþingi klári náttúruverndarfrumvarp fyrir þinglok
13.3.2013

Landvernd krefst stöðvunar framkvæmda við Bjarnarflag
12.3.2013

Ábendingar Landverndar vegna stjórnunarfyrirkomulags Vatnajökulsþjóðgarðs
7.3.2013

Landvernd styður bann við útiræktun erfðabreyttra lífvera
25.2.2013

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
17.2.2013

Matsáætlun vegna rannsóknaborana í Eldvörpum
12.2.2013

Stjórn Landverndar kallar á aðgerðir vegna síldardauða
5.2.2013

Umhverfisráðherrar arktískra svæða hvattir til aðgerða vegna "black carbon"
4.2.2013

Fresta ber fjárveitingu til Álftanesvegar eftir Gálgahrauni
27.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
29.9.2012

Umsögn um aðalnámskrá grunnskóla - náttúrufræðigreinar
9.9.2012

Athugasemdir við tillögur að nýjum landgræðslu- og skógræktarlögum
3.9.2012

Drög að matsskýrslu um vegagerð í Reykhólahreppi
14.8.2012

Áskorun til OR og menntamálaráðherra vegna Náttúruminjasafns Íslands og sölu Perlunnar
29.2.2012

Iðnaðarráðherra banni áfram útgáfu rannsóknaleyfa
29.2.2012

Alþingi samþykki frumvarp um breytingar á lögum um upplýsingarétt
29.2.2012

Sameiginleg umsögn 13 náttúruverndarfélaga um rammaáætlun
18.11.2011

Landvernd hvetur borgarstjórn - Bitra verði áfram í verndarflokki
8.11.2011

Ályktun vegna vegagerðar í Gufudalssveit
22.9.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu Dimmuborga og Hverfjalls
28.6.2011

Umsögn Landverndar um áfangaskjal Stjórnlagaráðs
3.6.2011

Yfirlýsing stjórnar Landverndar vegna rannsóknarleyfis í Grændal
2.6.2011

Ályktanir aðalfundar Landverndar
27.5.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu á Langasjó og hluta Eldgjár
17.2.2011

Landvernd hvetur til pólítískrar sáttar um stækkun friðlands í Þjórsárverum
19.8.2010

Fram fari heildstætt umhverfismat

Landvernd    15.10.2008
Landvernd

Ljósmynd, Kjartan Pétur Sigurðsson, góðfúslega tekin að láni frá www.hengill.nu.

Fram fari heildstætt umhverfismat.

Landvernd hefur krafist þess að álit Skipulagsstofnunar vegna álvers í Helguvík verði ógilt og að fram fari lögformlegt umhverfismat á framkvæmdunum í heild sinni; álveri og flæðigryfju, háspennulínum og virkjunum, t.d. í Krýsuvík og Bitruvirkjun við Ölkelduháls.


Landvernd hefur kært ákvörðun Skipulagsstofnunar um að nýta ekki heimildir sínar til þess að láta framkvæma heildstætt umhverfismat fyrir álver í Helguvík og tengdar framkvæmdir, sbr. 5. gr. laganna. Til tengdra framkvæmda má telja nýjar jarðvarmavirkjanir, s.s. Bitruvirkjun og Krýsuvík, og flutningsleiðir fyrir raforku um all mörg sveitarfélög sem hagsmuna eiga að gæta. Það liggur nú fyrir umhverfisráðherra að fjalla um kæruna og ákveða hvort áhrif stórtækra framkvæmda skuli metin heildstætt, þannig að yfirsýn fáis, eða hvort áfram skuli skoða afmarkaðar einingar þannig að sem fæstir eigi þess kost að átta sig á umhverfisáhrifum álversins í Helguvík, í fullu samhengi.

Í 2. mgr. 5. gr. laga um mat á umhverfisáhrifum segir:

„Í þeim tilvikum þegar fleiri en ein matsskyld framkvæmd eru fyrirhugaðar á sama svæði eða framkvæmdirnar eru háðar hver annarri getur Skipulagsstofnun að höfðu samráði við viðkomandi framkvæmdaraðila og leyfisveitendur ákveðið að umhverfisáhrif þeirra skuli metin sameiginlega.“

Ekki hefur áður reynt á þetta ákæði laganna enda kom það inn með lagabreytingu í síðla árs 2005. En ákvörðun Skipulagsstofnunar er skv. 14. gr. laganna kæranleg til umhverfisráðherra, sem nú hefur málið til meðferðar.

Landvernd bendir á að Skipulagsstofnun gerir fyrirvara við álit sitt er varðar umhverfisáhrif tengdra framkvæmda:

„Skipulagsstofnun telur að fyrirhugað álver Norðuráls Helguvík sf., með fyrirvara um umhverfisáhrif tengdra framkvæmda, muni ekki valda verulega neikvæðum og óafturkræfum áhrifum á umhverfi eða samfélag.“ [Feitletrun Landverndar]

Það vekur athygli að Skipulagsstofnun skuli ekki hafa leitað álits hjá Reykjanesfólkvangi þrátt fyrir að honum sé ógnað með orkuflutningum og orkuvinnslu, sama á við fjölmög sveitarfélög sem klárlega eiga hagsmuna að gæta t.d. vegna orkuflutninga. Hér ber því skugga á framkvæmd rannsóknarreglu stjórnsýslulaga. Þá er að minna á að skipulagsáætlanir margra sveitarfélaga sem hér eiga hlut að máli heimila ekki þær „tengdu framkvæmdir“ sem um er að ræða. Því þarf stefnubreytingu af hálfu viðkomandi sveitarstjórna, þ.e. breyttingu á skipulagsáætlun, til þess að framkvæmdirnar í heild sinni geti náð fram að ganga.

Eitt af markmiðum laga um mat á umhverfisáhrifum er að kynna fyrir almenningi umhverfisáhrif framkvæmda. Til þess að ná því markmiði hljóta stjórnvöld að þurfa að kynna umhverfisáhrif framkvæmdanna í heild sinni. Í töflu sem fylgir áliti Skipulagsstofnunar kemur t.d. fram að álverinu fylgi nýjar virkjanir við Ölkelduháls, svo kallaða Bitru virkjun, og Hverahlíð auk nýrrar virkjunar á Krýsuvíkursvæðinu. Þetta þarf allt að skoða með heildstæðum til þess að markmiðum laganna um kynningu gagnvart almenningi verði náð.


OR á skv. áliti Skipulagsstofnunar að skaffa álverinu í Helguvík 175 MW og sem koma eiga frá Bitruvirkjun og Hverahlíð. Þá á Hitaveita Suðurnesja að leggja til 260 MW sem náð verður með virkjun á Krýsuvíkursvæðinu og með aukinni framleiðslu núverandi virkjana í Svartsengi og á Reykjanesi. Samtals er þetta afl sem nemur 435 MW. Óljóst er hvar og hvernig þeirrar orku sem þá vantar (e.t.v. um 15-20%) verður aflað en þar virðist horft til frekari virkjana á svæðum Hitaveitu Suðurnesja, s.s. í Krýsuvík.Tafla tekin á bls. 19 i áliti Skipulagsstofnunar sem nálgast má hér.

Umhverfismat fyrir orkuöflun er að mestu leyti ólokið. Umhverfismat Bitru virkjunarinnar er liður í því og rennur frestur almennings til þess að gera athugasemdir til Skipulagsstofnunar út þann 9. nóvember.

Spjall í síðdegisútvarpi hjá Rás 2.

Gögn og greinar á pdf formi:
Hér má nálgast kæru Landverndar.
Áhugaverð grein Reynis Ingibjartssonar í Morgunblaðinu þann 30. september.
Hér má nálgast umsögn Landverndar vegna álvers í Helguvík.
Hér má nálgast matsskýrslu OR fyrir Bitruvirkjun og virkjun við hverahlíð.
Heimasíða vegna Bitru virkjunar, www.hengill.nu
Álit Skipulagsstofnunar vegna álvers í Helguvík.
Kynnirgarfundur hjá Orkuveitu Reykjavíkur, 6. nóvember kl. 17:00.
Björn Pálsson, héraðskjalavörður, í kvöldfréttum Stöðvar 2 þann 30. sept.

Nokkur blogg:
Ómar Ragnarsson
Ólína Þorvarðardóttir.
Kjartan Pétur Sigurðsson.
Ranheiður Davíðsdóttir.
Anna Ólafsdóttir.

Tögg

Vista sem PDF