Ályktanir

Aðalfundur Landverndar sem haldinn er árlega sendir frá sér nokkrar ályktanir. Oftast beinast þær að stefnumótun og ákvarðanatöku stjórnvalda. Milli aðalfunda sendir stjórn samtakanna frá sér ályktanir og fréttatilkynningar um umhverfismál sem efst eru á baugi hverju sinni.

Hafna raflínum um verndarsvæði í Mývatnssveit

Landvernd og Fjöregg í Mývatnssveit hafna því að raflínur Landsnets verði lagðar um náttúruverndarsvæði við Leirhnjúk. Hafa samtökin kært leyfi Skútustaðahrepps til lagningar Kröflulínu 4, frá Kröflu að Þeistareykjum. Leirhnjúkshraun á að friðlýsa  samkvæmt lögum um verndun Mývatns og Laxár. Þrátt fyrir það stendur nú til að leggja Kröflulínu 4 yfir þetta verðmæta náttúruverndarsvæði. Samtökin telja forsendur eldra umhverfismats brostnar og margvíslega annmarka vera á leyfisveitingunni sem varði ógildingu hennar. Nauðsynlegt sé að endurskoða val Landsnets á línuleið, sneiða hjá Leirhnjúkshrauni og umhverfismeta jarðstrengi. Eftir að áform um álver á Bakka voru slegin af eru forsendur framkvæmda gjörbreyttar vegna minni raforkuþarfar iðnaðarsvæðisins. Opnast því möguleikar á minni og umhverfisvænni mannvirkjum, ekki síst jarðstrengjum sem ekki fari um hraun. Samtökin telja óhjákvæmilægt að nýtt umhverfismat fari fram og að yfirvofandi framkvæmdir í Leirhnjúkshrauni verði stöðvaðar.

Kröflulína 4 er fyrirhuguð 220kV háspennulína í lofti frá Kröflu að Þeistareykjum. Er línunni ætlað af fara yfir Leirhnjúkshraun sem rann í Mývatnseldum 1726-1728. Þeistareykir eru á náttúruminjaskrá og Leirhnjúkshraun nýtur sérstakrar verndar sem eldhraun samkvæmt náttúruverndarlögum og á að friðlýsa hraunið skv. lögum um verndun Mývatns og Laxár. Því er ljóst að um afar verðmæt svæði er að ræða. Umhverfisstofnun sagði í umsögn sinni um umhverfismat sem gert var árið 2010 að lagning loftlína myndi hafa talsverð neikvæð og óafturkræf áhrif á Leirhnjúkshraunið og verulega neikvæð áhrif á landslagsheild svæðisins.

Í mars 2015 óskuðu Landvernd og Fjöregg, félag um náttúruvernd og heilbrigt umhverfi í Mývatnssveit, eftir því að Skipulagsstofnun tæki ákvörðun um gerð nýs umhverfismats fyrir Kröflulínu 4, frá Kröflu að Þeistareykjum. Forsendur eldra umhverfismats væru gjörbreyttar eftir að álver á Bakka hefði verið slegið út af borðinu enda væri raforkuþörf kísilvers einungis um tíundi hluti þess sem álver hefði kallað eftir. Þar með opnuðust bæði möguleikar á minni raflínum í lofti eða í jörð, og annarri línulegu, sem hefðu minni umhverfis- og samfélagsleg áhrif. Skipulagsstofnun vísaði erindi samtakanna frá á þeim grundvelli að þau ættu ekki lögvarinna hagsmuna að gæta í málinu. Skipulagsstofnun hefur haft til skoðunar samskonar erindi frá landeigendum í Reykjahlíð í meira en ár, án þess að komast að niðurstöðu.

Landvernd og Fjöregg telja að nýgengnir dómar Hæstaréttar um eignarnámskröfur Landsnets á Suðurnesjum hafi fordæmisgildi. Segir í dómunum að m.a. hafi átt að skoða með viðhlítandi hætti „hvar slíkur strengur gæti legið eða hver yrðu umhverfisáhrif hans og kostnaður af lagningu hans eftir atvikum með tilliti til þjóðhagslegrar hagkvæmni, sbr. 1. gr. raforkulaga”. Að sömu niðurstöðu hafði úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála áður komist varðandi Kröflulínu 3, frá Kröflu í Fljótsdal. Skipulagsstofnun hefur einnig komist að sömu niðurstöðu varðandi Blöndulínu 3. Ljóst er því að engar framkvæmdir í flutningskerfi raforku verða, nema raunverulegt mat hafi verið lagt á lagnaleiðir jarðstrengja sem valkosts í umhverfismati. Ekkert mat var lagt á umhverfisáhrif jarðstrengja og mögulegar lagnaleiðir þeirra í umhverfismati háspennulína frá Kröflu til Bakka árið 2010. Meira en ár er liðið frá ábendingum Landverndar og Fjöreggs um endurgerð umhverfismats Kröfulínu 4 og ljóst að Landsnet hefur haft nægan tíma til að meta hvar jarðstrengur gæti legið og umhverfisáhrif hans. Eftir því sem fyrirtækið dregur það lengur, tefur það enn frekar fyrir framkvæmdum í raforkukerfinu, á kostnað þjóðarhagsmuna.  

Ákvörðun um framkvæmdaleyfi Skútustaðahrepps er að mati Landverndar og Fjöreggs haldin fjölmörgum ágöllum og er því ógildanleg. Samtökin telja að stjórnsýslulög hafi verið brotin við undirbúning og töku ákvörðunar, auk þess sem hún fari í bága við almenna náttúruverndarlöggjöf á Íslandi, sérlög um verndun Mývatns og Laxár, skipulagslöggjöf og lög um mat á umhverfisáhrifum.

Landsnet hefur þegar gengið til samninga um vinnu við lagningu línuvega og gerð undirstaða undir háspennumöstur og stefnt er að því að verkinu verði lokið hinn 1. ágúst 2016. Framkvæmdir í Leirhnjúkshrauni eru óhafnar, en að óbreyttu vofir því yfir að hrauninu verði raskað á óafturkræfan hátt. Í ljósi þessa leggja Landvernd og Fjöregg fram kröfu um stöðvun yfirvofandi framkvæmda til bráðabirgða á meðan úrskurðað er í málinu.

Kæra á framkvæmdaleyfi fyrir Kröflulínu 4 LOKA.pdf
Tögg
Lyst mynd fyrir fb askorun.jpg 

Vista sem PDF

Leita í ályktunum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!

Ábending um gæðastýringu sauðfjárræktar
28.8.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.7.2019

Náttúruverndarsamtök kæra framkvæmdarleyfi vegna fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar
9.7.2019

Umsögn um Kerfisáætlun Landsnets 2018-2027
30.6.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.6.2019

Umsagnir Landverndar um breytingar á stjórnarskrá
17.6.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd, nr. 60/2013 mál S-74/2019
17.3.2019

1. áfangi orkustefnu. Umsögn Landverndar
17.3.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd
17.3.2019

Áskorun um friðlýsingu á áhrifasvæði Hvalárvirkjunar, Drangajökulssvæðinu
14.2.2019

Nýtt framkvæmdaleyfi Brúarvirkjunar kært og krafist stöðvunar framkvæmda
27.3.2018

Virkjun vindorku á Íslandi. Fyrsta heildstæða rit sinnar tegundar hér á landi.
23.2.2018

Fréttatilkynning: Raforkuöryggi á Vestfjörðum best tryggt með jarðstrengjum
10.1.2018

Þrjár ákvarðanir vegna hótels á Grímsstöðum í Mývatnssveit kærðar
13.12.2016

Fleiri virkjunarhugmyndir í verndarflokk
3.8.2016

Landvernd kærir samþykkt kerfisáætlunar Landsnets
9.6.2016

Stöndum vörð um valddreifða stjórnun Vatnajökulsþjóðgarðs
18.5.2016

Lagabreytingar vegna sameininga á sviði skógræktar
18.5.2016

Brotið á almenningi og umhverfissamtökum
10.5.2016

Aðalfundur ályktar um friðlýsingar
2.5.2016

Jökulsárlón verði hluti Vatnajökulsþjóðgarðs
14.4.2016

Tillögur um ákvæði í stjórnarskrá
10.3.2016

Drög að breytingum á starfsreglum harðlega gagnrýndar
23.2.2016

Áherslur um náttúruvernd komi í búvörusamninga
8.2.2016

Landvernd kærir auglýsingar Norðuráls
30.12.2015

Áskorun gegn Sprengisandslínu
11.11.2015

Gefum engan afslátt af umhverfismati
5.10.2015

Hörð gagnrýni á Vegagerðina og Skipulagsstofnun
29.9.2015

Ný stóriðja gerir lítið úr losunarmarkmiðum Íslands
29.9.2015

Endurskoða ber umhverfismat Hvammsvirkjunar
28.9.2015

Ráðherra tryggi fjárveitingar til friðlýsinga í virkjana- og verndaráætlun
15.9.2015

Landsnet neitar að afhenda skýrslu
30.6.2015

Úrskurður um jarðstrengi styrkir umhverfisvernd
19.5.2015

Náttúruverndarsamtök telja tillögur Orkustofnunar ekki standast lög
10.3.2015

Fimmtán samtök krefjast úrbóta fyrir Náttúrugripasafn
10.3.2015

Landvernd stefnir Landsneti vegna kerfisáætlunar
30.1.2015

Tímamóta samstaða gegn framkvæmdum á Sprengisandi
30.11.2014

Sátt um rammaáætlun rofin og leikreglur brotnar
27.11.2014

Gálgahraun til Mannréttindadómstólsins
13.10.2014

Útrýma beri hindrunum í framkvæmd Árósasamningsins
30.6.2014

Málþing um Árósasamninginn
21.5.2014

Gagnrýna flokkun Hvammsvirkjunar í nýtingarflokk
19.3.2014

Gagnrýna eignarnámsleyfi iðnaðarráðherra
13.3.2014

Standa vörð um almannaréttinn
26.2.2014

Stjórnvöld hætti við vinnslu olíu og gass
22.1.2014

Telja tillögu ráðherra ekki samræmast lögum
15.1.2014

Ramsar tekur undir með Landvernd
13.1.2014

Breyting á endurskoðunarákvæði matsskýrslna?
25.11.2013

Landvernd mótmælir harðlega áformum um nýja Norðlingaölduveitu
13.11.2013

Afturköllun náttúruverndarlaga mótmælt harðlega
25.9.2013

Níu samtök hvetja til uppbyggingar Náttúruminjasafns
16.9.2013

Mótmælir Norðlingaölduveitu og háspennulínu í aðalskipulagi
13.9.2013

Fréttatilkynning vegna framkvæmda í Gálgahrauni
19.8.2013

Landvernd harmar upprekstur fjár á Almenninga
16.7.2013

Landvernd fagnar afstöðu sveitarstjórnar Þingeyinga til virkjana í Skjálfandafljóti
31.5.2013

Landvernd óskar skýringa atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis
22.5.2013

Athugasemdir við friðlýsingarskilmála Þjórsárvera
5.4.2013

Skipulagsstofnun hafni matsáætlun Landsnets um Kröfulínu 3
23.3.2013

Alþingi klári náttúruverndarfrumvarp fyrir þinglok
13.3.2013

Landvernd krefst stöðvunar framkvæmda við Bjarnarflag
12.3.2013

Ábendingar Landverndar vegna stjórnunarfyrirkomulags Vatnajökulsþjóðgarðs
7.3.2013

Landvernd styður bann við útiræktun erfðabreyttra lífvera
25.2.2013

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
17.2.2013

Matsáætlun vegna rannsóknaborana í Eldvörpum
12.2.2013

Stjórn Landverndar kallar á aðgerðir vegna síldardauða
5.2.2013

Umhverfisráðherrar arktískra svæða hvattir til aðgerða vegna "black carbon"
4.2.2013

Fresta ber fjárveitingu til Álftanesvegar eftir Gálgahrauni
27.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
29.9.2012

Umsögn um aðalnámskrá grunnskóla - náttúrufræðigreinar
9.9.2012

Athugasemdir við tillögur að nýjum landgræðslu- og skógræktarlögum
3.9.2012

Drög að matsskýrslu um vegagerð í Reykhólahreppi
14.8.2012

Áskorun til OR og menntamálaráðherra vegna Náttúruminjasafns Íslands og sölu Perlunnar
29.2.2012

Iðnaðarráðherra banni áfram útgáfu rannsóknaleyfa
29.2.2012

Alþingi samþykki frumvarp um breytingar á lögum um upplýsingarétt
29.2.2012

Sameiginleg umsögn 13 náttúruverndarfélaga um rammaáætlun
18.11.2011

Landvernd hvetur borgarstjórn - Bitra verði áfram í verndarflokki
8.11.2011

Ályktun vegna vegagerðar í Gufudalssveit
22.9.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu Dimmuborga og Hverfjalls
28.6.2011

Umsögn Landverndar um áfangaskjal Stjórnlagaráðs
3.6.2011

Yfirlýsing stjórnar Landverndar vegna rannsóknarleyfis í Grændal
2.6.2011

Ályktanir aðalfundar Landverndar
27.5.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu á Langasjó og hluta Eldgjár
17.2.2011

Landvernd hvetur til pólítískrar sáttar um stækkun friðlands í Þjórsárverum
19.8.2010

Fram fari heildstætt umhverfismat
15.10.2008

Hafna raflínum um verndarsvæði í Mývatnssveit

Landvernd og Fjöregg í Mývatnssveit hafna því að raflínur Landsnets verði lagðar um náttúruverndarsvæði við Leirhnjúk. Hafa samtökin kært leyfi Skútustaðahrepps til lagningar Kröflulínu 4, frá Kröflu að Þeistareykjum. Leirhnjúkshraun á að friðlýsa  samkvæmt lögum um verndun Mývatns og Laxár. Þrátt fyrir það stendur nú til að leggja Kröflulínu 4 yfir þetta verðmæta náttúruverndarsvæði. Samtökin telja forsendur eldra umhverfismats brostnar og margvíslega annmarka vera á leyfisveitingunni sem varði ógildingu hennar. Nauðsynlegt sé að endurskoða val Landsnets á línuleið, sneiða hjá Leirhnjúkshrauni og umhverfismeta jarðstrengi. Eftir að áform um álver á Bakka voru slegin af eru forsendur framkvæmda gjörbreyttar vegna minni raforkuþarfar iðnaðarsvæðisins. Opnast því möguleikar á minni og umhverfisvænni mannvirkjum, ekki síst jarðstrengjum sem ekki fari um hraun. Samtökin telja óhjákvæmilægt að nýtt umhverfismat fari fram og að yfirvofandi framkvæmdir í Leirhnjúkshrauni verði stöðvaðar.

Kröflulína 4 er fyrirhuguð 220kV háspennulína í lofti frá Kröflu að Þeistareykjum. Er línunni ætlað af fara yfir Leirhnjúkshraun sem rann í Mývatnseldum 1726-1728. Þeistareykir eru á náttúruminjaskrá og Leirhnjúkshraun nýtur sérstakrar verndar sem eldhraun samkvæmt náttúruverndarlögum og á að friðlýsa hraunið skv. lögum um verndun Mývatns og Laxár. Því er ljóst að um afar verðmæt svæði er að ræða. Umhverfisstofnun sagði í umsögn sinni um umhverfismat sem gert var árið 2010 að lagning loftlína myndi hafa talsverð neikvæð og óafturkræf áhrif á Leirhnjúkshraunið og verulega neikvæð áhrif á landslagsheild svæðisins.

Í mars 2015 óskuðu Landvernd og Fjöregg, félag um náttúruvernd og heilbrigt umhverfi í Mývatnssveit, eftir því að Skipulagsstofnun tæki ákvörðun um gerð nýs umhverfismats fyrir Kröflulínu 4, frá Kröflu að Þeistareykjum. Forsendur eldra umhverfismats væru gjörbreyttar eftir að álver á Bakka hefði verið slegið út af borðinu enda væri raforkuþörf kísilvers einungis um tíundi hluti þess sem álver hefði kallað eftir. Þar með opnuðust bæði möguleikar á minni raflínum í lofti eða í jörð, og annarri línulegu, sem hefðu minni umhverfis- og samfélagsleg áhrif. Skipulagsstofnun vísaði erindi samtakanna frá á þeim grundvelli að þau ættu ekki lögvarinna hagsmuna að gæta í málinu. Skipulagsstofnun hefur haft til skoðunar samskonar erindi frá landeigendum í Reykjahlíð í meira en ár, án þess að komast að niðurstöðu.

Landvernd og Fjöregg telja að nýgengnir dómar Hæstaréttar um eignarnámskröfur Landsnets á Suðurnesjum hafi fordæmisgildi. Segir í dómunum að m.a. hafi átt að skoða með viðhlítandi hætti „hvar slíkur strengur gæti legið eða hver yrðu umhverfisáhrif hans og kostnaður af lagningu hans eftir atvikum með tilliti til þjóðhagslegrar hagkvæmni, sbr. 1. gr. raforkulaga”. Að sömu niðurstöðu hafði úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála áður komist varðandi Kröflulínu 3, frá Kröflu í Fljótsdal. Skipulagsstofnun hefur einnig komist að sömu niðurstöðu varðandi Blöndulínu 3. Ljóst er því að engar framkvæmdir í flutningskerfi raforku verða, nema raunverulegt mat hafi verið lagt á lagnaleiðir jarðstrengja sem valkosts í umhverfismati. Ekkert mat var lagt á umhverfisáhrif jarðstrengja og mögulegar lagnaleiðir þeirra í umhverfismati háspennulína frá Kröflu til Bakka árið 2010. Meira en ár er liðið frá ábendingum Landverndar og Fjöreggs um endurgerð umhverfismats Kröfulínu 4 og ljóst að Landsnet hefur haft nægan tíma til að meta hvar jarðstrengur gæti legið og umhverfisáhrif hans. Eftir því sem fyrirtækið dregur það lengur, tefur það enn frekar fyrir framkvæmdum í raforkukerfinu, á kostnað þjóðarhagsmuna.  

Ákvörðun um framkvæmdaleyfi Skútustaðahrepps er að mati Landverndar og Fjöreggs haldin fjölmörgum ágöllum og er því ógildanleg. Samtökin telja að stjórnsýslulög hafi verið brotin við undirbúning og töku ákvörðunar, auk þess sem hún fari í bága við almenna náttúruverndarlöggjöf á Íslandi, sérlög um verndun Mývatns og Laxár, skipulagslöggjöf og lög um mat á umhverfisáhrifum.

Landsnet hefur þegar gengið til samninga um vinnu við lagningu línuvega og gerð undirstaða undir háspennumöstur og stefnt er að því að verkinu verði lokið hinn 1. ágúst 2016. Framkvæmdir í Leirhnjúkshrauni eru óhafnar, en að óbreyttu vofir því yfir að hrauninu verði raskað á óafturkræfan hátt. Í ljósi þessa leggja Landvernd og Fjöregg fram kröfu um stöðvun yfirvofandi framkvæmda til bráðabirgða á meðan úrskurðað er í málinu.

Kæra á framkvæmdaleyfi fyrir Kröflulínu 4 LOKA.pdf
Tögg
Lyst mynd fyrir fb askorun.jpg 

Vista sem PDF