Ályktanir

Aðalfundur Landverndar sem haldinn er árlega sendir frá sér nokkrar ályktanir. Oftast beinast þær að stefnumótun og ákvarðanatöku stjórnvalda. Milli aðalfunda sendir stjórn samtakanna frá sér ályktanir og fréttatilkynningar um umhverfismál sem efst eru á baugi hverju sinni.

Landvernd kærir samþykkt kerfisáætlunar Landsnets

Landvernd hefur kært þá ákvörðun Orkustofnunar að samþykkja kerfisáætlun Landsnets hf. 2015-2024. Landvernd fer fram á ógildinu ákvörðunarinnar í kæru sinni til úrskurðarnefndar raforkumála. Helstu rök Landverndar fara hér á eftir:

Í fyrsta lagi taldi Orkustofnun sér óskylt að líta til markmiða um umhverfisvernd við ákvörðun sína. Sniðgengur stofnunin umhverfismál algerlega í ákvörðun sinni. Sú túlkun Orkustofnunar stenst hinsvegar hvorki raforkulög né EES-löggjöf, en tillit til umhverfissjónarmiða er eitt af markmiðum raforkulöggjafarinnar.

Í öðru lagi notar Landsnet hf. rammaáætlun um virkjanir sem spá um raforkunotkun næstu 10 ára og gerir ráð fyrir að allt að 100% orkunýtingarflokks verði virkjaður á því árabili. Landvernd bendir hinsvegar á að lögum samkvæmt er rammaáætlun hvorki spá um virkjanir né spá um raforkunotkun. Ekki er samasemmerki milli þess að Alþingi setji virkjunarhugmynd í orkunýtingarflokk og þess að hún verði nýtt til orkuframleiðslu, hvað þá á næsta áratug, eins og margoft hefur verið bent á.

Í þriðja lagi leit Orkustofnun algerlega framhjá þeirri staðreynd að Landsnet hf. hefur ekki metið umhverfisáhrif jarðstrengja fyrir einstakar framkvæmdir. Hæstiréttur, úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála, Umhverfisráðuneytið og Skipulagsstofnun hafa öll kveðið upp úr um að Landsnet hf. verði að gera umhverfismat á jarðstrengjum við framkvæmdir sínar. Það hefur Landsnet hf. hunsað. Að mati Landverndar getur Orkustofnun ekki samþykkt kerfisáætlun með þessum annmörkum.

Í fjórða lagi telur Landvernd að Landsneti hf. beri að umhverfismeta jarðstreng (jafnstraumsstreng) alla fyrirhugaða Sprengisandsleið, en ekki bara hluta hennar. Orkustofnun gerði engar athugasemdir við þetta atriði.

Í fimmta lagi samþykkti Orkustofnun framkvæmdahluta kerfisáætlunar þrátt fyrir að þar sé að finna framkvæmdir sem hafa ekki verið umhverfismetnar (Kröflulína 3 og Blöndulína 3 að hluta). Það telur Landvernd vera í ósamræmi við umhverfismatslöggjöf, þar sem í samþykkinu felst leyfisveiting skv. raforkulögum.

Í sjötta lagi ber ákvörðun Orkustofnunar engin merki þess að hún hafi kynnt sér athugasemdir almennings við kerfisáætlun í umhverfismati og tekið afstöðu til þeirra, en 59 aðilar gerðu athugasemdir við áætlunina. Eftir breytingar á raforkulögum vorið 2015 felur samþykkt Orkustofnunar í sér leyfisveitingu stofnunarinnar til lagningar og reksturs mannvirkja í þriggja ára framkvæmdaáætlun Landsnets. Því ber Orkustofnun að kynna sér og taka rökstudda afstöðu til athugasemda frá almenningi og öðrum aðilum við kerfisáætlun og umhverfisskýrslu hennar. Það er andstætt grundvallarreglum um réttláta og eðlilega málsmeðferð að taka ekki afstöðu til framkominna athugasemda. Orkustofnun brást því rannsóknaskyldu sinni skv. stjórnsýslulögum, að mati Landverndar.

Í sjöunda lagi telur Landvernd að Orkustofnun hafi borið að kanna hvort kerfisáætlun sé í samræmi við markmið raforkulaga um þjóðhagslega hagkvæmt raforkukerfi. Í nýlegum dómum Hæstaréttar vegna eignarnáms á Suðurnesjum var sérstaklega bent á að Landsneti bæri að skoða kostnað eftir atvikum m.t.t. þjóðhagslegrar hagkvæmni í samræmi við raforkulög.

Í áttunda lagi leiðir fyrirvari Orkustofnunar um að hún hafi ekki samþykkt framkvæmdir Landsnets á langtímaáætluninni (tíu ára áætlun) til þess að áætlunin uppfyllir ekki skilyrði raforkulaga að mati Landverndar. Sveitarfélögum ber að samræma skipulagsáætlanir sínar að verkefnum langtímaáætlunar, en þar sem að Orkustofnun hefur ekki samþykkt hana, geta sveitarfélög ekki sinnt þessari lagaskyldu sinni. Langtímaáætlun Landsnets hf. getur því ekki haft þau réttaráhrif sem henni eru ætlað gagnvart sveitarfélögum.

Í níunda lagi fylgir langtímaáætlun ekki tímaáætlun eins og raforkulög mæla fyrir um.

Kaera Landverndar a OS samtykki a kerfisaaetlun LN_26mai2016_med undirskrift.pdf
Tögg
IMG_4129.JPG 

Vista sem PDF

Leita í ályktunum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!

Ábending um gæðastýringu sauðfjárræktar
28.8.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.7.2019

Náttúruverndarsamtök kæra framkvæmdarleyfi vegna fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar
9.7.2019

Umsögn um Kerfisáætlun Landsnets 2018-2027
30.6.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.6.2019

Umsagnir Landverndar um breytingar á stjórnarskrá
17.6.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd, nr. 60/2013 mál S-74/2019
17.3.2019

1. áfangi orkustefnu. Umsögn Landverndar
17.3.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd
17.3.2019

Áskorun um friðlýsingu á áhrifasvæði Hvalárvirkjunar, Drangajökulssvæðinu
14.2.2019

Nýtt framkvæmdaleyfi Brúarvirkjunar kært og krafist stöðvunar framkvæmda
27.3.2018

Virkjun vindorku á Íslandi. Fyrsta heildstæða rit sinnar tegundar hér á landi.
23.2.2018

Fréttatilkynning: Raforkuöryggi á Vestfjörðum best tryggt með jarðstrengjum
10.1.2018

Þrjár ákvarðanir vegna hótels á Grímsstöðum í Mývatnssveit kærðar
13.12.2016

Fleiri virkjunarhugmyndir í verndarflokk
3.8.2016

Hafna raflínum um verndarsvæði í Mývatnssveit
19.5.2016

Stöndum vörð um valddreifða stjórnun Vatnajökulsþjóðgarðs
18.5.2016

Lagabreytingar vegna sameininga á sviði skógræktar
18.5.2016

Brotið á almenningi og umhverfissamtökum
10.5.2016

Aðalfundur ályktar um friðlýsingar
2.5.2016

Jökulsárlón verði hluti Vatnajökulsþjóðgarðs
14.4.2016

Tillögur um ákvæði í stjórnarskrá
10.3.2016

Drög að breytingum á starfsreglum harðlega gagnrýndar
23.2.2016

Áherslur um náttúruvernd komi í búvörusamninga
8.2.2016

Landvernd kærir auglýsingar Norðuráls
30.12.2015

Áskorun gegn Sprengisandslínu
11.11.2015

Gefum engan afslátt af umhverfismati
5.10.2015

Hörð gagnrýni á Vegagerðina og Skipulagsstofnun
29.9.2015

Ný stóriðja gerir lítið úr losunarmarkmiðum Íslands
29.9.2015

Endurskoða ber umhverfismat Hvammsvirkjunar
28.9.2015

Ráðherra tryggi fjárveitingar til friðlýsinga í virkjana- og verndaráætlun
15.9.2015

Landsnet neitar að afhenda skýrslu
30.6.2015

Úrskurður um jarðstrengi styrkir umhverfisvernd
19.5.2015

Náttúruverndarsamtök telja tillögur Orkustofnunar ekki standast lög
10.3.2015

Fimmtán samtök krefjast úrbóta fyrir Náttúrugripasafn
10.3.2015

Landvernd stefnir Landsneti vegna kerfisáætlunar
30.1.2015

Tímamóta samstaða gegn framkvæmdum á Sprengisandi
30.11.2014

Sátt um rammaáætlun rofin og leikreglur brotnar
27.11.2014

Gálgahraun til Mannréttindadómstólsins
13.10.2014

Útrýma beri hindrunum í framkvæmd Árósasamningsins
30.6.2014

Málþing um Árósasamninginn
21.5.2014

Gagnrýna flokkun Hvammsvirkjunar í nýtingarflokk
19.3.2014

Gagnrýna eignarnámsleyfi iðnaðarráðherra
13.3.2014

Standa vörð um almannaréttinn
26.2.2014

Stjórnvöld hætti við vinnslu olíu og gass
22.1.2014

Telja tillögu ráðherra ekki samræmast lögum
15.1.2014

Ramsar tekur undir með Landvernd
13.1.2014

Breyting á endurskoðunarákvæði matsskýrslna?
25.11.2013

Landvernd mótmælir harðlega áformum um nýja Norðlingaölduveitu
13.11.2013

Afturköllun náttúruverndarlaga mótmælt harðlega
25.9.2013

Níu samtök hvetja til uppbyggingar Náttúruminjasafns
16.9.2013

Mótmælir Norðlingaölduveitu og háspennulínu í aðalskipulagi
13.9.2013

Fréttatilkynning vegna framkvæmda í Gálgahrauni
19.8.2013

Landvernd harmar upprekstur fjár á Almenninga
16.7.2013

Landvernd fagnar afstöðu sveitarstjórnar Þingeyinga til virkjana í Skjálfandafljóti
31.5.2013

Landvernd óskar skýringa atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis
22.5.2013

Athugasemdir við friðlýsingarskilmála Þjórsárvera
5.4.2013

Skipulagsstofnun hafni matsáætlun Landsnets um Kröfulínu 3
23.3.2013

Alþingi klári náttúruverndarfrumvarp fyrir þinglok
13.3.2013

Landvernd krefst stöðvunar framkvæmda við Bjarnarflag
12.3.2013

Ábendingar Landverndar vegna stjórnunarfyrirkomulags Vatnajökulsþjóðgarðs
7.3.2013

Landvernd styður bann við útiræktun erfðabreyttra lífvera
25.2.2013

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
17.2.2013

Matsáætlun vegna rannsóknaborana í Eldvörpum
12.2.2013

Stjórn Landverndar kallar á aðgerðir vegna síldardauða
5.2.2013

Umhverfisráðherrar arktískra svæða hvattir til aðgerða vegna "black carbon"
4.2.2013

Fresta ber fjárveitingu til Álftanesvegar eftir Gálgahrauni
27.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
29.9.2012

Umsögn um aðalnámskrá grunnskóla - náttúrufræðigreinar
9.9.2012

Athugasemdir við tillögur að nýjum landgræðslu- og skógræktarlögum
3.9.2012

Drög að matsskýrslu um vegagerð í Reykhólahreppi
14.8.2012

Áskorun til OR og menntamálaráðherra vegna Náttúruminjasafns Íslands og sölu Perlunnar
29.2.2012

Iðnaðarráðherra banni áfram útgáfu rannsóknaleyfa
29.2.2012

Alþingi samþykki frumvarp um breytingar á lögum um upplýsingarétt
29.2.2012

Sameiginleg umsögn 13 náttúruverndarfélaga um rammaáætlun
18.11.2011

Landvernd hvetur borgarstjórn - Bitra verði áfram í verndarflokki
8.11.2011

Ályktun vegna vegagerðar í Gufudalssveit
22.9.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu Dimmuborga og Hverfjalls
28.6.2011

Umsögn Landverndar um áfangaskjal Stjórnlagaráðs
3.6.2011

Yfirlýsing stjórnar Landverndar vegna rannsóknarleyfis í Grændal
2.6.2011

Ályktanir aðalfundar Landverndar
27.5.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu á Langasjó og hluta Eldgjár
17.2.2011

Landvernd hvetur til pólítískrar sáttar um stækkun friðlands í Þjórsárverum
19.8.2010

Fram fari heildstætt umhverfismat
15.10.2008

Landvernd kærir samþykkt kerfisáætlunar Landsnets

Landvernd hefur kært þá ákvörðun Orkustofnunar að samþykkja kerfisáætlun Landsnets hf. 2015-2024. Landvernd fer fram á ógildinu ákvörðunarinnar í kæru sinni til úrskurðarnefndar raforkumála. Helstu rök Landverndar fara hér á eftir:

Í fyrsta lagi taldi Orkustofnun sér óskylt að líta til markmiða um umhverfisvernd við ákvörðun sína. Sniðgengur stofnunin umhverfismál algerlega í ákvörðun sinni. Sú túlkun Orkustofnunar stenst hinsvegar hvorki raforkulög né EES-löggjöf, en tillit til umhverfissjónarmiða er eitt af markmiðum raforkulöggjafarinnar.

Í öðru lagi notar Landsnet hf. rammaáætlun um virkjanir sem spá um raforkunotkun næstu 10 ára og gerir ráð fyrir að allt að 100% orkunýtingarflokks verði virkjaður á því árabili. Landvernd bendir hinsvegar á að lögum samkvæmt er rammaáætlun hvorki spá um virkjanir né spá um raforkunotkun. Ekki er samasemmerki milli þess að Alþingi setji virkjunarhugmynd í orkunýtingarflokk og þess að hún verði nýtt til orkuframleiðslu, hvað þá á næsta áratug, eins og margoft hefur verið bent á.

Í þriðja lagi leit Orkustofnun algerlega framhjá þeirri staðreynd að Landsnet hf. hefur ekki metið umhverfisáhrif jarðstrengja fyrir einstakar framkvæmdir. Hæstiréttur, úrskurðarnefnd umhverfis- og auðlindamála, Umhverfisráðuneytið og Skipulagsstofnun hafa öll kveðið upp úr um að Landsnet hf. verði að gera umhverfismat á jarðstrengjum við framkvæmdir sínar. Það hefur Landsnet hf. hunsað. Að mati Landverndar getur Orkustofnun ekki samþykkt kerfisáætlun með þessum annmörkum.

Í fjórða lagi telur Landvernd að Landsneti hf. beri að umhverfismeta jarðstreng (jafnstraumsstreng) alla fyrirhugaða Sprengisandsleið, en ekki bara hluta hennar. Orkustofnun gerði engar athugasemdir við þetta atriði.

Í fimmta lagi samþykkti Orkustofnun framkvæmdahluta kerfisáætlunar þrátt fyrir að þar sé að finna framkvæmdir sem hafa ekki verið umhverfismetnar (Kröflulína 3 og Blöndulína 3 að hluta). Það telur Landvernd vera í ósamræmi við umhverfismatslöggjöf, þar sem í samþykkinu felst leyfisveiting skv. raforkulögum.

Í sjötta lagi ber ákvörðun Orkustofnunar engin merki þess að hún hafi kynnt sér athugasemdir almennings við kerfisáætlun í umhverfismati og tekið afstöðu til þeirra, en 59 aðilar gerðu athugasemdir við áætlunina. Eftir breytingar á raforkulögum vorið 2015 felur samþykkt Orkustofnunar í sér leyfisveitingu stofnunarinnar til lagningar og reksturs mannvirkja í þriggja ára framkvæmdaáætlun Landsnets. Því ber Orkustofnun að kynna sér og taka rökstudda afstöðu til athugasemda frá almenningi og öðrum aðilum við kerfisáætlun og umhverfisskýrslu hennar. Það er andstætt grundvallarreglum um réttláta og eðlilega málsmeðferð að taka ekki afstöðu til framkominna athugasemda. Orkustofnun brást því rannsóknaskyldu sinni skv. stjórnsýslulögum, að mati Landverndar.

Í sjöunda lagi telur Landvernd að Orkustofnun hafi borið að kanna hvort kerfisáætlun sé í samræmi við markmið raforkulaga um þjóðhagslega hagkvæmt raforkukerfi. Í nýlegum dómum Hæstaréttar vegna eignarnáms á Suðurnesjum var sérstaklega bent á að Landsneti bæri að skoða kostnað eftir atvikum m.t.t. þjóðhagslegrar hagkvæmni í samræmi við raforkulög.

Í áttunda lagi leiðir fyrirvari Orkustofnunar um að hún hafi ekki samþykkt framkvæmdir Landsnets á langtímaáætluninni (tíu ára áætlun) til þess að áætlunin uppfyllir ekki skilyrði raforkulaga að mati Landverndar. Sveitarfélögum ber að samræma skipulagsáætlanir sínar að verkefnum langtímaáætlunar, en þar sem að Orkustofnun hefur ekki samþykkt hana, geta sveitarfélög ekki sinnt þessari lagaskyldu sinni. Langtímaáætlun Landsnets hf. getur því ekki haft þau réttaráhrif sem henni eru ætlað gagnvart sveitarfélögum.

Í níunda lagi fylgir langtímaáætlun ekki tímaáætlun eins og raforkulög mæla fyrir um.

Kaera Landverndar a OS samtykki a kerfisaaetlun LN_26mai2016_med undirskrift.pdf
Tögg
IMG_4129.JPG 

Vista sem PDF