Ályktanir

Aðalfundur Landverndar sem haldinn er árlega sendir frá sér nokkrar ályktanir. Oftast beinast þær að stefnumótun og ákvarðanatöku stjórnvalda. Milli aðalfunda sendir stjórn samtakanna frá sér ályktanir og fréttatilkynningar um umhverfismál sem efst eru á baugi hverju sinni.

Umsögn Landverndar vegna virkjana á Ölkelduhálsi og við Hverahlíð

Landvernd    27.9.2006
Landvernd

Formaður og framkvæmdastjóri Landverndar fóru á dögunum ásamt Guðna Ágústssyni, landbúnaðarráðherra, Ólafi Áka Ragnarssyni, bæjarstóra Ölfuss, o.fl. í útreiðartúr um fyrirhugað áhrifasvæði í boði Eldhesta.

Landvernd hefur sent Skipulagsstofnun umsögn um tillögur að matsáætlunum vegna jarðvarmavirkjana á Ölkelduhálsi og við Hverahlíð. Umsögn samtakanna er að finna hér að neðan.


Skipulagsstofnun
Laugavegi 166
150 Reykjavík

Reykjavík 26. september

Umsögn Landverndar um tillögur að matsáætlunum fyrir jarðvarmavirkjanir á Ölkelduhálsi og Hverahlíð.

Landvernd hefur kynnt sér fyrirliggjandi tillögur að matsáætlunum. Þá fór undirritaður ásamt formanni samtakanna í vettvangsferð þar sem riðið var ásamt Eldhestum upp Hellisskarð inn á Ölkelduháls um Fremstadal og niður Reykjadal.

Hengladalirnir og Ölkelduháls hafa hátt útivistargildi en jarðvarmavirkjun á Ölkelduhálsi myndi óhjákvæmilega rýra útivistargildi þessara svæða. Vegna staðsetningar er hinsvegar ólíklegt að virkjun við Hverahlíð myndi rýra útivistargildi með jafn afgerandi hætti. Sjónræn áhrif af virkjun við Hverahlíð myndu hinsvegar ná til fleiri einstaklinga þar sem virkjunin, ásamt tilheyrandi lögnum og leiðslum, myndi blasa við öllum þeim sem fara um Hellisheiðina. Að undanförnu hefur í umræðunni borið á gagnrýni á sjónrænum áhrifum við Hellisheiðarvirkjun. Ætla má að áframhaldandi uppbygging virkjana á þessu svæði falli almennt ekki í góðan jarðveg.

Ljóst er að umhverfisáhrif af þessum framkvæmdum verða ekki síst af völdum orkuflutninga. Landvernd gerir athugasemd við að umhverfisáhrif vegna orkuflutninga skuli ekki metin í sama umhverfismati og virkjanirnar. Til þess að hægt sé að gera fullnægjandi grein fyrir heildar áhrifum þessara framkvæmda þarf að meta þær í einu og sama umhverfismatinu eins og heimilað er í lögum um mat á umhverfisáhrifum.

Í báðum tillögunum er vísað í 1 áfanga rammaáætlunar og sagt:

„Öll svæðin sem eru innan rannsóknarsvæðis Orkuveitunnar falla í umhverfisflokk (a) fyrir virkjunarkosti sem teknir voru til skoðunar í 1. áfanga rammaáætlunar og taldir eru hafa minnst umhverfisáhrif.“

Hér hefði verið rétt að geta þess einnig að í 1. áfanga rammaáætlunar kemur fram að hvað varðar Ölkelduháls eru gæði gagnanna sem stuðst var við í áætluninni að hluta til „minni en æskilegt er við mat vegna rammaáætlunar.“ Í 2. áfanga rammaáætlunar er áformað að meta háhitasvæðin með fullnægjandi hætti og fyrst þegar þeim áfanga er lokið er hægt að taka afstöðu til röðunar virkjunarkosta á grundvelli fullnægjandi gagna. Eins og fram kemur í tillögunum þá eru Ölkelduháls og Hverahlíð meðal þeirra svæða sem fjallað verður um í 2. hluta rammaáætlunar. Landvernd telur mikilvægt að ljúka við 2. áfanga rammaáæltlunar áður en ráðist verður í frekari virkjanir, sbr. bókun sem gerð var á aðalfundi Landverndar þann 29. apríl s.l:

„Aðalfundur Landverndar varar við frekari stóriðjuáformum með tilheyrandi umhverfisspjöllum vegna orkuöflunar, línulagna og mengunar. Aðalfundurinn beinir þeim tilmælum til stjórnvalda að bíða með frekari ákvarðanir um framkvæmdir a.m.k. þar til lokið verður við 2. áfanga rammaáætlunar.“

Þá hafa samtökin sent fra sér framtíðarsýn sem felur í sér að svæðið frá Þingvallavatni og út í Eldey skuli gert að eldfjallagarði og fólkvangi. Um virkjanir innan eldfallagarðsins segir:

„Á Reykjanesskaga eru nokkur háhitasvæði, Reykjanes, Eldvörp, Svartsengi, Sandfell, Trölladyngja, Krýsuvík, Brennisteinsfjöll og Hengilssvæðið. Umtalsverð orkuvinnsla er þegar til staðar á svæðunum austast og vestast á skaganum. Helst er skynsamlegt að þróa áfram nýtingu jarðvarmans á þeim svæðum sem þegar hafa verið virkjuð að hluta. Leggja þarf áherslu á rannsóknir og djúpboranir sem gætu margfaldað orkuvinnslugetu þessara svæða.“

Af hálfu orkufyrirtækjanna er rætt um að djúpborunarverkefnið geti skilað 5 til 10 földun á vinnslugetu hverrar borholu. Þetta þýðir að starfandi jarðvarmavikjanir geta hver um sig skilað orku á við Kárahnjúkavirkjun með tilkomu þessarar nýju tækni. Nýlega kom fram í máli Júlíusar Jónssonar, forstjóra Hitaveitu Suðurnesja, að bið eftir árangri í djúpborunarverkefninu geti verið 10–15 ár. Það virðist því stutt í að hægt sé að margfalda vinnslugetu starfandi jarðvarmavirkjana að því er virðist án teljandi umhverfisáhrifa umfram þau sem þegar hafa komið til. Á svæðinu sem um ræðir í framtíðarsýn Landverndar um eldfjallagarð og fólkvang eru starfandi fjórar jarðvarmavirkjanir þ.e. á Reykjanesi, við Svartsengi, á Hellisheiði og á Nesjavöllum. Í ljósi þess að stutt virðist í að djúpborunarverkefnið geti skilað árangri og margföldun vinnslugetu starfandi virkjana gæti orðið raunin telja samtökin að tilefni sé til þess að staldra við og horfa í ríkara mæli til þeirra langtímahagsmuna sem fólgnir eru í náttúruverðmætum.

Í báðum tillögum að matsáætlun segir:

„Þegar hefur verið gerður samningur við Norðurál um afhendingu á 80 MW af rafmagni árið 2006 sem verður framleitt í Hellisheiðarvirkjun. Nú liggur fyrir samningur um stækkun Norðuráls og hlut Orkuveitu Reykjavíkur í rafmagnsframleiðslu vegna hennar. Einnig hefur Orkuveitan gert samkomulag við Alcan um sölu á raforku vegna hugsanlegrar stækkunar álversins í Straumsvík. Þá hafa Hitaveita Suðurnesja hf. og Orkuveita Reykjavíkur undirritað viljayfirlýsingu um raforkusölu til fyrirhugaðs álvers í Helguvík. Til að tryggja viðskiptavinum Orkuveitunnar fullnægjandi öryggi og til að anna vaxandi eftirspurn á næstu árum er ljóst að fyrirtækið þarf að auka framleiðslugetu sína á raforku.“

Hér virðist fyrirtækið hafa gert ótímabærar skuldbindingar og lofað orku án þess að vita hvort hægt sé að afla hennar án óásættanlegra umhverfisáhrifa. Ekki er hægt að fallast á það að heimatilbúin tímapressa hjá einstökum fyrirtækjum verði til þess að ekki sé tóm til þess að horfa til langtímahagsmuna þjóðarinnar í heild sinni.

Í kafla 5.4 sem í báðum skýrslunum ber titilinn „Áhrifaþættir“ er hávaði ekki tilgreindur sem áhrifaþáttur. Nokkur hávaði fylgir jarðvarmavirkjunum og má ætla að hann geti haft áhrif á upplifun þeirra sem um svæðin fara og mun óhjákvæmilega rýra útivistargildi svæðanna.

Í báðum skýrslunum kemur fram að boraðar verði skáboranir frá borteigum sem geta rúmað allt að fimm holur. Þá kemur einnig fram að stefnt sé að því að hafa lagnir niðurgrafnar eða gera þær „á annan hátt torsýnilegar“. Hér er reynt að lágmarka sjónræn áhrif af völdum mannvirkja og þeirri viðleitni ber að fagna.


Virðingarfyllst

_________________________________
Bergur Sigurðsson,
framkvæmdastjóri Landverndar.

Tögg

Vista sem PDF

Leita í ályktunum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!

Ábending um gæðastýringu sauðfjárræktar
28.8.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.7.2019

Náttúruverndarsamtök kæra framkvæmdarleyfi vegna fyrsta áfanga Hvalárvirkjunar
9.7.2019

Umsögn um Kerfisáætlun Landsnets 2018-2027
30.6.2019

Umsögn um mörk miðhálendisþjóðgarðs
30.6.2019

Umsagnir Landverndar um breytingar á stjórnarskrá
17.6.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd, nr. 60/2013 mál S-74/2019
17.3.2019

1. áfangi orkustefnu. Umsögn Landverndar
17.3.2019

Umsögn Landverndar um breytingu á lögum um náttúruvernd
17.3.2019

Áskorun um friðlýsingu á áhrifasvæði Hvalárvirkjunar, Drangajökulssvæðinu
14.2.2019

Nýtt framkvæmdaleyfi Brúarvirkjunar kært og krafist stöðvunar framkvæmda
27.3.2018

Virkjun vindorku á Íslandi. Fyrsta heildstæða rit sinnar tegundar hér á landi.
23.2.2018

Fréttatilkynning: Raforkuöryggi á Vestfjörðum best tryggt með jarðstrengjum
10.1.2018

Þrjár ákvarðanir vegna hótels á Grímsstöðum í Mývatnssveit kærðar
13.12.2016

Fleiri virkjunarhugmyndir í verndarflokk
3.8.2016

Landvernd kærir samþykkt kerfisáætlunar Landsnets
9.6.2016

Hafna raflínum um verndarsvæði í Mývatnssveit
19.5.2016

Stöndum vörð um valddreifða stjórnun Vatnajökulsþjóðgarðs
18.5.2016

Lagabreytingar vegna sameininga á sviði skógræktar
18.5.2016

Brotið á almenningi og umhverfissamtökum
10.5.2016

Aðalfundur ályktar um friðlýsingar
2.5.2016

Jökulsárlón verði hluti Vatnajökulsþjóðgarðs
14.4.2016

Tillögur um ákvæði í stjórnarskrá
10.3.2016

Drög að breytingum á starfsreglum harðlega gagnrýndar
23.2.2016

Áherslur um náttúruvernd komi í búvörusamninga
8.2.2016

Landvernd kærir auglýsingar Norðuráls
30.12.2015

Áskorun gegn Sprengisandslínu
11.11.2015

Gefum engan afslátt af umhverfismati
5.10.2015

Hörð gagnrýni á Vegagerðina og Skipulagsstofnun
29.9.2015

Ný stóriðja gerir lítið úr losunarmarkmiðum Íslands
29.9.2015

Endurskoða ber umhverfismat Hvammsvirkjunar
28.9.2015

Ráðherra tryggi fjárveitingar til friðlýsinga í virkjana- og verndaráætlun
15.9.2015

Landsnet neitar að afhenda skýrslu
30.6.2015

Úrskurður um jarðstrengi styrkir umhverfisvernd
19.5.2015

Náttúruverndarsamtök telja tillögur Orkustofnunar ekki standast lög
10.3.2015

Fimmtán samtök krefjast úrbóta fyrir Náttúrugripasafn
10.3.2015

Landvernd stefnir Landsneti vegna kerfisáætlunar
30.1.2015

Tímamóta samstaða gegn framkvæmdum á Sprengisandi
30.11.2014

Sátt um rammaáætlun rofin og leikreglur brotnar
27.11.2014

Gálgahraun til Mannréttindadómstólsins
13.10.2014

Útrýma beri hindrunum í framkvæmd Árósasamningsins
30.6.2014

Málþing um Árósasamninginn
21.5.2014

Gagnrýna flokkun Hvammsvirkjunar í nýtingarflokk
19.3.2014

Gagnrýna eignarnámsleyfi iðnaðarráðherra
13.3.2014

Standa vörð um almannaréttinn
26.2.2014

Stjórnvöld hætti við vinnslu olíu og gass
22.1.2014

Telja tillögu ráðherra ekki samræmast lögum
15.1.2014

Ramsar tekur undir með Landvernd
13.1.2014

Breyting á endurskoðunarákvæði matsskýrslna?
25.11.2013

Landvernd mótmælir harðlega áformum um nýja Norðlingaölduveitu
13.11.2013

Afturköllun náttúruverndarlaga mótmælt harðlega
25.9.2013

Níu samtök hvetja til uppbyggingar Náttúruminjasafns
16.9.2013

Mótmælir Norðlingaölduveitu og háspennulínu í aðalskipulagi
13.9.2013

Fréttatilkynning vegna framkvæmda í Gálgahrauni
19.8.2013

Landvernd harmar upprekstur fjár á Almenninga
16.7.2013

Landvernd fagnar afstöðu sveitarstjórnar Þingeyinga til virkjana í Skjálfandafljóti
31.5.2013

Landvernd óskar skýringa atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytis
22.5.2013

Hætt verði við Bjarnarflagsvirkjun
15.4.2013

Bregðast þarf skipulega við auknum ferðamannastraumi
15.4.2013

Grænfánaverkefnið verði eflt
15.4.2013

Stofnun kynslóðasjóðs fyrir mögulegan olíuarð
15.4.2013

Næstu skref í rammaáætlun
15.4.2013

Eina stofnun fyrir vernduð svæði á Íslandi
15.4.2013

Nýjum Álftanesvegi um Gálgahraun mótmælt
15.4.2013

Úrsögn Grindavíkur úr Reykjanesfólkvangi
15.4.2013

Athugasemdir við friðlýsingarskilmála Þjórsárvera
5.4.2013

Skipulagsstofnun hafni matsáætlun Landsnets um Kröfulínu 3
23.3.2013

Alþingi klári náttúruverndarfrumvarp fyrir þinglok
13.3.2013

Landvernd krefst stöðvunar framkvæmda við Bjarnarflag
12.3.2013

Ábendingar Landverndar vegna stjórnunarfyrirkomulags Vatnajökulsþjóðgarðs
7.3.2013

Landvernd styður bann við útiræktun erfðabreyttra lífvera
25.2.2013

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
17.2.2013

Matsáætlun vegna rannsóknaborana í Eldvörpum
12.2.2013

Stjórn Landverndar kallar á aðgerðir vegna síldardauða
5.2.2013

Umhverfisráðherrar arktískra svæða hvattir til aðgerða vegna "black carbon"
4.2.2013

Fresta ber fjárveitingu til Álftanesvegar eftir Gálgahrauni
27.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um breytingu á lögum um verndar- og orkunýtingaráætlun
18.11.2012

Umsögn um nýtt náttúruverndarfrumvarp
29.9.2012

Umsögn um aðalnámskrá grunnskóla - náttúrufræðigreinar
9.9.2012

Athugasemdir við tillögur að nýjum landgræðslu- og skógræktarlögum
3.9.2012

Drög að matsskýrslu um vegagerð í Reykhólahreppi
14.8.2012

Aðalskipulag Langanesbyggðar (umsögn)
3.7.2012

Lagning raflína í jörð
18.6.2012

Brennisteinsmengun OR á Hellisheiði mótmælt
15.6.2012

Ályktun baráttufundar um vernd náttúrusvæða á Reykjanesskaga
31.5.2012

Ályktun aðalfundar um þjóðgarð á miðhálendi Íslands
14.5.2012

Ályktun aðalfundar um sameiginlegt umhverfismat háspennulína
14.5.2012

Ályktun aðalfundar um rammaáætlun
14.5.2012

Ályktun aðalfundar um loftslagsmál
14.5.2012

Þingsályktunartillaga um vernd og nýtingu landsvæða
8.5.2012

Aðalskipulag Mýrdalshrepps
3.5.2012

Lagafrumvarp um lækkað eldsneytisverð
26.3.2012

Áskorun til OR og menntamálaráðherra vegna Náttúruminjasafns Íslands og sölu Perlunnar
29.2.2012

Iðnaðarráðherra banni áfram útgáfu rannsóknaleyfa
29.2.2012

Alþingi samþykki frumvarp um breytingar á lögum um upplýsingarétt
29.2.2012

Samgönguáætlun 2011-2022
29.2.2012

Umsögn um drög að aðalskipulagi Mýrdalshrepps
22.11.2011

Sameiginleg umsögn 13 náttúruverndarfélaga um rammaáætlun
18.11.2011

Landvernd hvetur borgarstjórn - Bitra verði áfram í verndarflokki
8.11.2011

Umhverfismat samgönguráðs að samgönguáætlun 2011-2022
5.11.2011

Ályktun vegna vegagerðar í Gufudalssveit
22.9.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu Dimmuborga og Hverfjalls
28.6.2011

Umsögn Landverndar um áfangaskjal Stjórnlagaráðs
3.6.2011

Yfirlýsing stjórnar Landverndar vegna rannsóknarleyfis í Grændal
2.6.2011

Ályktanir aðalfundar Landverndar
27.5.2011

Landvernd fagnar friðlýsingu á Langasjó og hluta Eldgjár
17.2.2011

Landvernd hvetur til pólítískrar sáttar um stækkun friðlands í Þjórsárverum
19.8.2010

Landvernd harmar árásir á umhverfisráðherra
12.10.2009

Landvernd leggst gegn ágengri orkuvinnslu við Bitru og Ölkelduháls
6.10.2009

Umsagnir um þingmál
8.12.2008

Umsögn um frumvarp til laga um Vatnajökulsþjóðgarð.
15.10.2008

Fram fari heildstætt umhverfismat
15.10.2008

Reykjanesskagi ,,Eldfjallagarður og fólkvangur“
24.8.2006

Hellisheiðarvirkjun ásættanlegur kostur
16.1.2004

Drögum að Náttúruverndaráætlun fagnað
4.11.2003

Grænlendingar dragi úr fuglaveiðum
25.8.2003

Óheft malarnám veldur óþarfa spjöllum
4.6.2003

Umsögn Landverndar vegna virkjana á Ölkelduhálsi og við Hverahlíð

Landvernd    27.9.2006
Landvernd

Formaður og framkvæmdastjóri Landverndar fóru á dögunum ásamt Guðna Ágústssyni, landbúnaðarráðherra, Ólafi Áka Ragnarssyni, bæjarstóra Ölfuss, o.fl. í útreiðartúr um fyrirhugað áhrifasvæði í boði Eldhesta.

Landvernd hefur sent Skipulagsstofnun umsögn um tillögur að matsáætlunum vegna jarðvarmavirkjana á Ölkelduhálsi og við Hverahlíð. Umsögn samtakanna er að finna hér að neðan.


Skipulagsstofnun
Laugavegi 166
150 Reykjavík

Reykjavík 26. september

Umsögn Landverndar um tillögur að matsáætlunum fyrir jarðvarmavirkjanir á Ölkelduhálsi og Hverahlíð.

Landvernd hefur kynnt sér fyrirliggjandi tillögur að matsáætlunum. Þá fór undirritaður ásamt formanni samtakanna í vettvangsferð þar sem riðið var ásamt Eldhestum upp Hellisskarð inn á Ölkelduháls um Fremstadal og niður Reykjadal.

Hengladalirnir og Ölkelduháls hafa hátt útivistargildi en jarðvarmavirkjun á Ölkelduhálsi myndi óhjákvæmilega rýra útivistargildi þessara svæða. Vegna staðsetningar er hinsvegar ólíklegt að virkjun við Hverahlíð myndi rýra útivistargildi með jafn afgerandi hætti. Sjónræn áhrif af virkjun við Hverahlíð myndu hinsvegar ná til fleiri einstaklinga þar sem virkjunin, ásamt tilheyrandi lögnum og leiðslum, myndi blasa við öllum þeim sem fara um Hellisheiðina. Að undanförnu hefur í umræðunni borið á gagnrýni á sjónrænum áhrifum við Hellisheiðarvirkjun. Ætla má að áframhaldandi uppbygging virkjana á þessu svæði falli almennt ekki í góðan jarðveg.

Ljóst er að umhverfisáhrif af þessum framkvæmdum verða ekki síst af völdum orkuflutninga. Landvernd gerir athugasemd við að umhverfisáhrif vegna orkuflutninga skuli ekki metin í sama umhverfismati og virkjanirnar. Til þess að hægt sé að gera fullnægjandi grein fyrir heildar áhrifum þessara framkvæmda þarf að meta þær í einu og sama umhverfismatinu eins og heimilað er í lögum um mat á umhverfisáhrifum.

Í báðum tillögunum er vísað í 1 áfanga rammaáætlunar og sagt:

„Öll svæðin sem eru innan rannsóknarsvæðis Orkuveitunnar falla í umhverfisflokk (a) fyrir virkjunarkosti sem teknir voru til skoðunar í 1. áfanga rammaáætlunar og taldir eru hafa minnst umhverfisáhrif.“

Hér hefði verið rétt að geta þess einnig að í 1. áfanga rammaáætlunar kemur fram að hvað varðar Ölkelduháls eru gæði gagnanna sem stuðst var við í áætluninni að hluta til „minni en æskilegt er við mat vegna rammaáætlunar.“ Í 2. áfanga rammaáætlunar er áformað að meta háhitasvæðin með fullnægjandi hætti og fyrst þegar þeim áfanga er lokið er hægt að taka afstöðu til röðunar virkjunarkosta á grundvelli fullnægjandi gagna. Eins og fram kemur í tillögunum þá eru Ölkelduháls og Hverahlíð meðal þeirra svæða sem fjallað verður um í 2. hluta rammaáætlunar. Landvernd telur mikilvægt að ljúka við 2. áfanga rammaáæltlunar áður en ráðist verður í frekari virkjanir, sbr. bókun sem gerð var á aðalfundi Landverndar þann 29. apríl s.l:

„Aðalfundur Landverndar varar við frekari stóriðjuáformum með tilheyrandi umhverfisspjöllum vegna orkuöflunar, línulagna og mengunar. Aðalfundurinn beinir þeim tilmælum til stjórnvalda að bíða með frekari ákvarðanir um framkvæmdir a.m.k. þar til lokið verður við 2. áfanga rammaáætlunar.“

Þá hafa samtökin sent fra sér framtíðarsýn sem felur í sér að svæðið frá Þingvallavatni og út í Eldey skuli gert að eldfjallagarði og fólkvangi. Um virkjanir innan eldfallagarðsins segir:

„Á Reykjanesskaga eru nokkur háhitasvæði, Reykjanes, Eldvörp, Svartsengi, Sandfell, Trölladyngja, Krýsuvík, Brennisteinsfjöll og Hengilssvæðið. Umtalsverð orkuvinnsla er þegar til staðar á svæðunum austast og vestast á skaganum. Helst er skynsamlegt að þróa áfram nýtingu jarðvarmans á þeim svæðum sem þegar hafa verið virkjuð að hluta. Leggja þarf áherslu á rannsóknir og djúpboranir sem gætu margfaldað orkuvinnslugetu þessara svæða.“

Af hálfu orkufyrirtækjanna er rætt um að djúpborunarverkefnið geti skilað 5 til 10 földun á vinnslugetu hverrar borholu. Þetta þýðir að starfandi jarðvarmavikjanir geta hver um sig skilað orku á við Kárahnjúkavirkjun með tilkomu þessarar nýju tækni. Nýlega kom fram í máli Júlíusar Jónssonar, forstjóra Hitaveitu Suðurnesja, að bið eftir árangri í djúpborunarverkefninu geti verið 10–15 ár. Það virðist því stutt í að hægt sé að margfalda vinnslugetu starfandi jarðvarmavirkjana að því er virðist án teljandi umhverfisáhrifa umfram þau sem þegar hafa komið til. Á svæðinu sem um ræðir í framtíðarsýn Landverndar um eldfjallagarð og fólkvang eru starfandi fjórar jarðvarmavirkjanir þ.e. á Reykjanesi, við Svartsengi, á Hellisheiði og á Nesjavöllum. Í ljósi þess að stutt virðist í að djúpborunarverkefnið geti skilað árangri og margföldun vinnslugetu starfandi virkjana gæti orðið raunin telja samtökin að tilefni sé til þess að staldra við og horfa í ríkara mæli til þeirra langtímahagsmuna sem fólgnir eru í náttúruverðmætum.

Í báðum tillögum að matsáætlun segir:

„Þegar hefur verið gerður samningur við Norðurál um afhendingu á 80 MW af rafmagni árið 2006 sem verður framleitt í Hellisheiðarvirkjun. Nú liggur fyrir samningur um stækkun Norðuráls og hlut Orkuveitu Reykjavíkur í rafmagnsframleiðslu vegna hennar. Einnig hefur Orkuveitan gert samkomulag við Alcan um sölu á raforku vegna hugsanlegrar stækkunar álversins í Straumsvík. Þá hafa Hitaveita Suðurnesja hf. og Orkuveita Reykjavíkur undirritað viljayfirlýsingu um raforkusölu til fyrirhugaðs álvers í Helguvík. Til að tryggja viðskiptavinum Orkuveitunnar fullnægjandi öryggi og til að anna vaxandi eftirspurn á næstu árum er ljóst að fyrirtækið þarf að auka framleiðslugetu sína á raforku.“

Hér virðist fyrirtækið hafa gert ótímabærar skuldbindingar og lofað orku án þess að vita hvort hægt sé að afla hennar án óásættanlegra umhverfisáhrifa. Ekki er hægt að fallast á það að heimatilbúin tímapressa hjá einstökum fyrirtækjum verði til þess að ekki sé tóm til þess að horfa til langtímahagsmuna þjóðarinnar í heild sinni.

Í kafla 5.4 sem í báðum skýrslunum ber titilinn „Áhrifaþættir“ er hávaði ekki tilgreindur sem áhrifaþáttur. Nokkur hávaði fylgir jarðvarmavirkjunum og má ætla að hann geti haft áhrif á upplifun þeirra sem um svæðin fara og mun óhjákvæmilega rýra útivistargildi svæðanna.

Í báðum skýrslunum kemur fram að boraðar verði skáboranir frá borteigum sem geta rúmað allt að fimm holur. Þá kemur einnig fram að stefnt sé að því að hafa lagnir niðurgrafnar eða gera þær „á annan hátt torsýnilegar“. Hér er reynt að lágmarka sjónræn áhrif af völdum mannvirkja og þeirri viðleitni ber að fagna.


Virðingarfyllst

_________________________________
Bergur Sigurðsson,
framkvæmdastjóri Landverndar.

Tögg

Vista sem PDF