Project Image

Landvernd leitast við að hafa áhrif á stefnumótun og ákvarðanatöku í umhverfismálum með því að senda inn umsagnir um frumvarpsdrög, þingmál, skipulagsáætlanir, einstakar framkvæmdir og margvíslega áætlanagerð sem viðkemur umhverfismálum.

Blesgæs friðuð

Landvernd    20.9.2006
Landvernd

Ljósmynd: Jóhann Óli Hilmarsson

Blesgæs hefur verið friðuð ótímabundið með því að fella úr gildi reglugerð um undanþágu frá friðun í lögum um fuglaveiðar í júní 2006.

Blesgæsarstofninn sem hefur viðdvöl á Íslandi á fartíma er fáliðaður og verpur mjög dreift á Vesturströnd Grænlands, en þessi tiltekni stofn blesgæsar er kenndur við Grænland. Á fáum árum hefur orðið hrun í stofninum og er orsök þess slakur varpárangur sem veldur því að nýliðun er ekki nægileg til að standa undir afföllum vegna skotveiða á Íslandi. Stofninn taldi um 36.000 fugla á árunum 1998-99 en er var 24.860 fuglar síðast liðinn vetur. Veiðarnar eru þar af leiðandi ósjálfbærar. Nákvæm orsök afkomubrestsins er óþekkt.


Ljósmynd: Jóhann Óli Hilmarsson

Blesgæs er dekkst gráu gæsanna, er með svartar rákir og díla á kvið og er hann stundum nánast alsvartur. Fætur eru rauðgulir og goggur gulbleikur. Hvít blesa er ofan goggrótar.


Grágæs. Ljósmynd: Jóhann Óli Hilmarsson

Blesgæs er sjónarmun minni en grágæs og heiðagæs en hegðar sér svipað, er sneggri í uppflugi, og sýnist liprari á flugi. Hún lendir með sveiflum og dýfum og kvakar hátt. Röddin er hærra stemmd en hjá öðrum gæsum og hún lætur meira í sér heyra.

Ungfugl að hausti er hvorki með hvítu blesuna ofan goggrótar né dílana á kviðinn. Hann er lítill, dökkur yfirlitum og goggur er daufari. Hljóðin eru einkennandi, líkt og hjá fullorðnum fuglum. Hann getur verið torgreindur frá öðrum gæsum en heldur sig innan um fullorðnar blesgæsir á haustin, sem ætti að auðvelda greiningu.

Um árabil hefur blesgæs verið alfriðuð utan Íslands.Varpheimkynni hennar eru á Mið- og Vestur-Grænlandi en vetrarstöðvar á Írlandi og í Skotlandi. Ásamt sérstakra friðunarákvæða í þessum löndum á blesgæs friðlönd jafnt þar sem á Íslandi. Þekktust þeirra eru Wexford Slobs á Írlandi og Islay í Skotlandi. Á Íslandi er Hvanneyri og næsta nágrenni friðland blesgæsar en auk þess hafa veiðar verið óheimilar í Pollengi og Tunguey í Biskupstungum, í Oddaflóði og eyjunum Lambeyrum við ármót Þverár og Hólsár í Landeyjum, og á Rangárvöllum.

Blesgæs hefur viðkomu á Íslandi á vorin frá apríl og fram í miðjan maí, en á haustin frá fyrri hluta september og fram í byrjun nóvember. Útbreiðslusvæði blesgæsar á Íslandi er á Vesturlandi um Borgarfjarðahérað og um sunnanvert Snæfellsnes, til suðurs um Kjós og Hvalfjörð. Á Suðurlandi halda blesgæsir til á láglendi Árnes- og Rangárvallasýslu, undir Eyjafjöllum og í Mýrdal. Í Skaftafellssýslum í Meðallandi, Landbroti og á Síðu.

Á öllum þessum svæðum þarf að gæta sérstakrar varkárni við gæsaveiðar en í öðrum landshlutum er blesgæsin aðeins sjaldséður gestur. Sérstaklega ber að taka vara á veiðum í gæsanáttstöðum þar sem vitað er að blesgæsir safnast saman, en þar geta blesgæsir verið innan um grágæsir.

Tögg

Vista sem PDF

Leita í umsögnum

 

Landvernd eru frjáls félagasamtök sem starfa
að umhverfismálum. 
Taktu afstöðu og vertu með!